BeMatrx'te ne göreceğine karar veren bir öneri algoritması yok. Henüz kurmadığımız için değil — kurmamaya karar verdiğimiz için. Gördüğün şey kronolojik ve takip temelli: komşuların, takip ettiğin insanlar, yaşadığın şehir. İşte bu kararı neden verdiğimiz, ve günlük hayatta gerçekte nasıl hissettirdiği.
Senin yerine karar veren akış
Çoğu uygulamayı aç, sen daha hiçbir şeye dokunmadan görünmeyen bir sistem seni bir dakika daha kaydırmaya devam ettirecek şeyin tam olarak ne olduğuna çoktan karar vermiş olur. Sana ne olduğunu göstermiyor. İstatistiksel olarak seni orada tutma ihtimali en yüksek olanı gösteriyor. Bunlar farklı hedefler, ve yıllar içinde farklı bir sen ortaya çıkarıyor — dikkati, kendi ölçütünü optimize eden bir sistem tarafından eğitilmiş, seninkini değil.
"Algoritma yorgunluğu" boşuna büyüyen gerçek bir arama terimi değil. İnsanlar teknolojiyi reddetmiyor; neden şunu gördüklerini bilmemenin o özel hissini reddediyorlar, ve dürüst cevabın "çünkü sende işe yarıyor" olduğundan şüpheleniyorlar.
Algoritmayı kaldırmadık. Hiç kurmadık.
Röportajlarda kullandığımız cümle bu, çünkü elimizdeki en doğru cümle bu. Bir algoritmayı kaldırmak, onu tutmak için ticari bir gerekçe olduğunu ve yine de zor yolu seçtiğimizi ima eder. Gerçek daha basit: hiç yazmadık. BeMatrx'in ilk sürümünden itibaren, önünde beliren şey her zaman iki şeyin doğrudan bir fonksiyonu olacaktı — kimi takip ettiğin ve dünyada nerede olduğun — zamandan başka hiçbir gizemli şey tarafından sıralanmadan.
Bu, şimdi erdem gibi sunduğumuz teknik bir kısıtlama değildi. Buna ihtiyaç duymadan önce verdiğimiz bir karardı, çünkü etkileşime göre sıralanan bir akışın bir ürünün teşviklerine ne yaptığını tam olarak biliyorduk, ve bu teşviklerin bizimkinin içinde olmasını istemedik.
Bunun yerine ne göreceğine ne karar veriyor
İki şey, sadece iki. Birincisi, kimi takip ettiğin — takip etmeyi seçtiğin insanlar, tıpkı gerçek bir şehirde zamanını kiminle geçireceğini seçmenin tamamen senin kararın olması gibi, bir öneri motorunun değil. İkincisi, nerede yaşadığın — şehrin, mahallen, gerçekten uğradığın yerler. Yaşayan bir dünyada bulunmak bir şey ifade eder: bir şehirde olmak seni orada gerçekten bulunan insanlara gösterir, tıpkı gerçek bir kafeye girmenin yapacağı gibi, küresel bir akışın asla yapamayacağı gibi.
Sıralama kronolojiktir. Üç şehir ötedeki bir yabancıdan tepki aldı diye bir gönderiyi öne çıkaran bir etkileşim puanlaması yok. Önünde bir şey varsa, bunun tek nedeni takip ettiğin birinin, parçası olduğun bir yerde, onu yakın zamanda oraya koymuş olmasıdır.
Bu günlük hayatta ne hissettirir
Dürüst cevap: daha sessiz, ve dolması daha yavaş. Bırakılması imkânsız olacak şekilde optimize edilmiş sonsuz bir içerik akışı almayacaksın, çünkü bu hiçbir zaman tasarım hedefi olmadı. Bunun yerine tükenen bir akış alıyorsun — günceli yakalıyorsun, sonra bitiyor, gerçek bir mahalleye uğramanın doğal bir sonu olması gibi. İnsanlar bunun hakkında hep aynı şeyi söylüyor: ilk birkaç gün garip, neredeyse fazla sakin hissettiriyor, sonra uygulamanın dikkatine karşı çalışmak yerine nihayet kendi tarafında olduğunu hissetmeye başlıyorsun.
Ayrıca kurduğun şeyin bir ağırlığı olduğu anlamına gelir. Bir kariyer dönüm noktası, bir seçim sonucu, yeni bir evreye ulaşan bir arkadaşlık — bunlar gerçekten önemseyecek insanların karşısına çıkar, anını yabancılar için etkileşim yemi olarak gören herhangi bir algoritmanın değil.
Kabul ettiğimiz ödünleşim
Bunun bedelsiz olduğunu iddia etmeyeceğiz. Sektörün kullandığı her standart ölçüte göre, sıralanmış ve etkileşime göre optimize edilmiş bir akış uygulamada geçirilen zamanı maksimize etmekte daha iyidir. Bunu kazanmak için kurulmuş bir akışa karşı o özel rakamda muhtemelen hiç kazanamayacağız. Bu ödünleşimi bilerek kabul ettik: insanların açtığını hatırlayamadığı bir şey yerine, orada zaman geçirdiklerine sevindikleri bir şey kurmayı tercih ederiz.
Bu ödünleşimin arkasındaki daha geniş kategori argümanını istiyorsan — neden bir "akış"ın tüm biçiminin burada yanlış araç olduğunu düşündüğümüzü — yaşayan bir dünyanın gerçekte ne olduğunu, ve neden sosyal medya olmadığını yazdık. Ve bu kadar çok fikri olan bir ürünün sıfır mühendislik geçmişi olan biri tarafından nasıl kurulduğunu merak ediyorsan, işte BeMatrx'i Claude Code ile kurma hikâyesi.
Seçtiğin hayatı yaşa. Bir algoritmanın senin için seçtiğini değil.