Yaşayan dünya; gerçek insanların, gerçek şehirlerde, kendi seçtikleri hayatı yaşadığı bir uygulamadır — dikkatini tutmak için tasarlanmış bir akış değil. Zaman tünelinin yerine mahalleleri, içeriğin yerine kariyerleri, takipçilerin yerine sakinleri vardır. BeMatrx bunlardan biri. İşte gerçek tanımı, ve neden buna sosyal medya demediğimiz.
Kısa tanım
BeMatrx'i tek cümleyle tarif etmemiz o kadar sık isteniyor ki, her seferinde aynı cevapta karar kıldık:
Yaşayan dünya; gerçek insanların, gerçek şehirlerde, kendi seçtikleri hayatı yaşadığı bir yerdir.
Bilerek kısa. Bir kategorinin, biz orada olmadan da insanların tekrar edebileceği bir cümleye ihtiyacı var. İki cümle daha, çünkü ilki soru sorduruyor, diğerleri cevaplıyor:
Yaşayan dünya, uygulamayı kapattığında bitmez. Şehrin var olmaya devam eder, komşuların hayatlarını yaşamaya devam eder, ve sen geri döndüğünde sensiz de yoluna devam etmiş bir yer bulursun — gerçek bir şehrin yaptığı gibi.
Yaşayan dünya, ne kadar kaydırdığınla değil, kim olduğunla ölçülür.
Ne değildir
Karşıtlıkla tarif etmek en kolayı. Yaşayan dünya sosyal medya değildir, sosyal ağ da değildir. Bunlar hakaret değil — sadece farklı bir hedefi olan farklı bir üründür. Bir sosyal akışın işi, dikkatini olabildiğince uzun tutmak ve seni son kez orada tutan şeyden sana daha fazlasını göstermektir. Birimi gönderidir. Para birimi etkileşimdir. Başarı ölçütü uygulamada geçirilen zamandır, ve sen oradan kendini iyi hissederek ayrılıp ayrılmaman fark etmeksizin, daha fazla zaman her zaman daha iyidir.
Yaşayan dünyanın birimi bir gönderi değil, bir hayattır. Para birimi, kim olduğundur — kurduğun kariyer, ait olduğun şehir, kaybolsan gerçekten fark edecek insanlar. Başarı ölçütü gerçek bir yere daha yakındır: burada biri bir şey inşa ediyor mu, insanlar birbirine rastlıyor mu, yarın kapansa biri bunu özler miydi. Bunlar farklı sorulardır, ve yeni ikonlarla giydirilmiş bir akış değil, gerçekten farklı bir ürün doğururlar.
İnsanların yorulduğu dört şey
Bu kategoriyi yoktan var etmedik. Hiç kendini "sosyal medyadan yoruldum" diye tarif etmeyen ama açıkça öyle olan insanlardan durmadan duyduğumuz dört belirli yorgunluğa bir cevap bu:
Hiçbir şey inşa etmeyen kaydırma. Yirmi dakika gitmiş, elde genelde bir anı bile yok. Yaşayan bir dünyada, geçirdiğin yirmi dakika bir şey yapar: bir kariyer ilerler, bir arkadaşlık derinleşir, hiç gitmediğin bir şehir yaşadığın bir şehir olur.
Bir şirketin senin yerine karar verdiği bir akış. "Algoritma yorgunluğu" boşuna büyüyen gerçek bir arama terimi değil — insanlar neden şunu gördüklerini bilmek istiyor, ve çoğunlukla bilemiyorlar. Kendi cevabımızı BeMatrx'te neden bilerek bir algoritma olmadığını anlatan ayrı bir yazıda anlattık.
Beş yüz takipçiyle yalnızlık. Üçüncü mekân — ev ya da iş olmayan, insanlara rastladığın ve bir şeyin başlayabildiği bir yer — birçok insan için sessizce kayboldu. Yaşayan dünya, cebine bir tane geri koyar: etrafındaki insanların gerçekten orada olduğu kafeler, kulüpler, şehir meydanları.
Artık neyin gerçek olduğunu bilememek. Yapay zekâ üretimi içerik ve yapay zekâ "arkadaşları" yayıldıkça, giderek daha çok insan baktığı şeyin gerçekten bir insan olup olmadığını sessizce sorguluyor. Yaşayan bir dünyada, tanıştığın herkes tam olarak tek bir şeydir: gerçek. Bot vatandaş yok, bir sayıyı şişiren yapay zekâ takipçisi yok.
Yaşayan dünya ile akış karşılaştırması
| Bir akış | Yaşayan dünya | |
|---|---|---|
| Birim | Gönderi | Hayat |
| Ne göreceğine karar veren | Bir sıralama algoritması | Kimi takip ettiğin ve nerede yaşadığın |
| Başarı ölçütü | Kaydırarak geçirilen zaman | Orada olduğun süre boyunca ne inşa ettiğin |
| Uygulamayı kapattığında | Hiçbir şey olmadı | Şehrin sensiz var olmaya devam eder |
| Kimler var | İnsanlar, botlar ve yapay zekâ hesapları karışık | Her zaman gerçek insanlar |
Neden buna sosyal medya demiyoruz
Yeni bir kategori dürüstçe ortaya çıktığında — araç paylaşımı, yayın akışı, akıllı telefonun kendisi — sonunda yerini aldığı şeyle kıyaslanmayı bırakır ve kendi koşullarında değerlendirilmeye başlar. "Yaşayan dünya"nın da aynı muameleyi hak ettiğini düşünüyoruz, o yüzden terimi her yerde kullanıyoruz: uygulamada, röportajlarda, bu sayfada. Bir pazarlama numarası olarak değil, çünkü "sosyal medya" kurduğumuz şey için gerçekten yanlış bir kelime — bir akışa işaret eder, ve burada öyle bir şey yok.
Bu kararın arkasındaki kuruluş hikâyesini istiyorsan, BeMatrx'in kod bilmeyen biri tarafından gerçekte nasıl kurulduğunu yazdık. "Algoritma yok" ilkesinin arkasındaki pratik detayı istiyorsan, sıradaki yazı tam da bu.